Wyższe Seminaria Duchowne w Kościele będąc szkołami wyższymi są zakładane po to, "aby tym, których Pan powołuje do apostolskiej służby, umożliwić przeżycie doświadczenia formacji, jaką Chrystus dał Dwunastu" (PDV 60). Są one instytucją powołaną przez Kościół, a zatem "wspólnotą kościelną, która przeżywa na nowo doświadczenie Dwunastu zgromadzonych wokół Chrystusa" oraz wspólnotą wychowawczą skupioną wokół Chrystusa (PDV 60).
Wyższe Seminarium Duchowne w Lublinie ma swoją odległą "prehistorię", a w obecnym miejscu istnieje od roku 1714 r. Jest ono zatem jedną z najstarszych wyższych uczelni naszego miasta. Wraz z powstaniem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego początkowo budynek Seminarium służył także celom KUL, a od 1945 roku alumni studiujący w Seminarium są zarazem studentami Wydziału Teologii KUL. W związku z tym podstawowe informacje o warunkach przyjęć do naszego Seminarium są podawane w informatorach Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, przy Wydziale Teologii. Studia w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym są zarazem studiami teologicznymi z rozszerzonym programem studiów o przygotowanie pastoralne i oczywiście pracę formacyjną. Na Wydziale Teologii KUL istnieje zatem tzw. kurs podstawowy studiów - A: sześcioletni, dla kandydatów do kapłaństwa i kurs podstawowy - B: pięcioletni, przeznaczony dla osób świeckich i sióstr zakonnych. Seminarium jest właśnie kursem podstawowym A.